{"id":1791,"date":"2020-05-01T20:46:36","date_gmt":"2020-05-01T20:46:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yazilimperver.com\/?p=1791"},"modified":"2020-05-01T20:46:36","modified_gmt":"2020-05-01T20:46:36","slug":"emniyet-kritik-yazilim-gelistirenler-icin-okuma-listesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yazilimperver.com\/index.php\/2020\/05\/01\/emniyet-kritik-yazilim-gelistirenler-icin-okuma-listesi\/","title":{"rendered":"Emniyet Kritik Yaz\u0131l\u0131m Geli\u015ftirenler \u0130\u00e7in Okuma Listesi"},"content":{"rendered":"

Merhabalar sevgili yaz\u0131l\u0131mperver dostlar. Farkl\u0131 bir yaz\u0131 ile tekrar birlikteyiz. Asl\u0131nda bu yaz\u0131, kendi i\u00e7erisinde bir \u00e7ok hikayeyi bar\u0131nd\u0131rmakta \ud83d\ude42<\/p>\n

Eminim \u00e7o\u011funuz, \u00f6zellikle de g\u00f6m\u00fcl\u00fc ve aviyonik sistemler i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirenler, daha \u00f6nceki sistemlerde, yaz\u0131l\u0131mdaki hatalardan (gerek hatal\u0131 kodlama gerekse yakla\u015f\u0131m) \u00f6t\u00fcr\u00fc ortaya \u00e7\u0131kan kaza ve \u00fcz\u00fcc\u00fc olaylar\u0131 duymu\u015fsunuzdur. Bunlar genelde ilgili konular anlat\u0131l\u0131rken, \u00f6r. “Priority Inversion” konusu ge\u00e7ince Mars ke\u015fif arac\u0131 pathfinder’da ya\u015fanan tasklar\u0131n \u00f6nceliklerinden kaynaklan hata, gibi tek t\u00fck verilerek ge\u00e7ilir. Bu yaz\u0131mdaki amac\u0131m bu tarz durumlar\u0131 bir araya getirerek sizlere sunmak ve ilerisi i\u00e7in bir ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131 haline getirmek. Elbette burada sizlere sundu\u011fum olaylar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda da bir \u00e7ok olay ve durum ya\u015fanm\u0131\u015f olabilir, bunlar\u0131 da iletmeniz durumunda bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplay\u0131p, kim bilir belki de ileride ayr\u0131 bir sayfaya ta\u015f\u0131r\u0131m.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Uzunca bir s\u00fcre, hava platformlar\u0131 i\u00e7in yaz\u0131l\u0131mlar geli\u015ftirdim ve e\u011fer bu platformlar i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiriyorsan\u0131z, birinci \u00f6nceli\u011finiz, her ne kadar geli\u015ftirdi\u011finiz uygulamaya g\u00f6re de\u011fi\u015fse de, emniyetli kritik yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmektir. DO-178 ve DO-254 gibi bir \u00e7ok standartlar, sizlere bu tarz emniyet kritik yaz\u0131l\u0131mlar geli\u015ftirmeniz i\u00e7in olduk\u00e7a sa\u011flam ve sistematik bir yol g\u00f6stermekte. Bakmay\u0131n siz yol g\u00f6sterme dedi\u011fime, her ne kadar yol g\u00f6stermekte desek de, e\u011fer Amerika hava sahas\u0131 (ve tabi Avrupa i\u00e7in de benzer standartlar var) i\u00e7erisinde u\u00e7acak, sivil bir u\u00e7ak i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirecekseniz, FAA, nam-\u0131 di\u011fer Federal Aviation Administration’\u0131 (Avrupa i\u00e7in de EASA), bu standarda uygun bir \u015fekilde yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirdi\u011finiz konusunda ikna etmeniz gerekmekte. Tabi bu tek ba\u015f\u0131n\u0131za da olmuyor, DER’lerden yard\u0131m al\u0131yorsunuz. DER’ler nedire girmeden, ki bu hususlar bamba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu olabilir, girizgah\u0131m\u0131 burada sonland\u0131r\u0131p, ilgili olaylara ge\u00e7meden \u00f6nce son bir noktaya parmak basmak istiyorum. O da:<\/p>\n

Bu ge\u00e7mi\u015fte kalm\u0131\u015f olaylar neden \u00f6nemli?<\/p><\/blockquote>\n

Evet, bence bu tarz konular\u0131 ya da kazalar\u0131 okumadan \u00f6nce sormam\u0131z gereken soru, bunlar neden \u00f6nemli?<\/p>\n

\"But-Why-GIF-Image-Download-24<\/p>\n

Arkada\u015flar asl\u0131nda bunun i\u00e7in \u00e7ok g\u00fczel bir \u00f6zdeyi\u015f var o da “Tarihten ders almayanlar<\/em> i\u00e7in tarih tekerr\u00fcr eder”. Ne kadar g\u00fczel bir s\u00f6z. Asl\u0131nda havacal\u0131k ve bir \u00e7ok alan\u0131nda geli\u015fmesi asl\u0131nda tam olarak bu \u015fekilde olmu\u015f. Ya\u015fanan her bir kaza, her bir s\u0131k\u0131nt\u0131, insanlar\u0131 yeni \u00f6nlemler almaya, yeni yakla\u015f\u0131mlar geli\u015ftirmeye itmi\u015f. Bu konuda daha farkl\u0131 \u00f6rnekler okumak isteyenleri de Matthew Syed’in Karakutu D\u00fc\u015f\u00fcnme Modeli kitab\u0131n\u0131<\/a> <\/strong><\/span>en az bir kere okumaya davet ediyorum. Ger\u00e7ekten pi\u015fman olmayacaks\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte biz de bu tarz hatalar\u0131n nelerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenerek, ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck hatalar\u0131n, ne kadar b\u00fcy\u00fck problemlere yol a\u00e7abilece\u011fini, g\u00f6zden ge\u00e7irmelerin \u00f6nemini, kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z sistemler hakk\u0131nda bilgi sahip olman\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu daha iyi g\u00f6rm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131z. Bu noktada, sevgili yazar, ben \u00e7ok ta kritik bir yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirmiyorum bana ne de diyebilirsiniz fakat ben yine de her yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiricinin bunlardan haberdar olmas\u0131n\u0131n faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 inanc\u0131nday\u0131m \ud83d\ude42<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki kazalar\u0131n ve durumlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 emniyet ile ilgili sayfalardan edindim, fakat buraya \u00f6zellikle yaz\u0131l\u0131m ile ilgili olanlar\u0131 koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bu sebeple, emniyet ile ilgili di\u011fer yaz\u0131lar i\u00e7in kaynaklara ba\u015fvurabilirsiniz.<\/p>\n

\u00d6ne \u00e7\u0131kan baz\u0131 olaylar\u0131n kronolojik s\u0131ras\u0131 ve ilgili kaynaklar:<\/u><\/b><\/p>\n