Merhaba sevgili yaz\u0131l\u0131mperver dostlar\u0131m, bu yaz\u0131mda sizlere “dot files” ‘tan ve bunlar\u0131 nas\u0131l y\u00f6netebilece\u011finizden bahsediyor olaca\u011f\u0131m.<\/p>\n
Linux kullanan takip\u00e7ilerimin muhtemelen vak\u0131f oldu\u011fu, olmad\u0131ysa da yak\u0131nda olaca\u011f\u0131 bir konu bu. Peki ama nedir bu dot dosyalar\u0131?<\/p>\n
Dot dosyalar\u0131, Unix benzeri i\u015fletim sistemlerinde (Linux, Mac), uygulamalara ait konfig\u00fcrasyonlar\u0131n\/uyarlamalar\u0131n tutuldu\u011fu gizli dosyalard\u0131r. \u0130smini dosyan\u0131n ba\u015f\u0131nda bulunan “.”‘ dan al\u0131r ve genelde home dizinlerinde olur.<\/p>\n
\u0130lerlemeden hemen \u00f6rnek dot dosyalar\u0131na bir g\u00f6z atal\u0131m. A\u015fa\u011f\u0131da kendi makinemde, nispeten yeni olu\u015fturulmu\u015f bir kullan\u0131c\u0131 home dizininde, ls yazd\u0131\u011f\u0131mda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u00e7\u0131kt\u0131:<\/p>\n
yazilimperver@yazilimperver:~$ ls\r\ncolorls powerlevel10k scripts<\/pre>\n\u015eimdi de gizli dosyalar\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u00a0
ls -a | grep \"^\\.\"<\/code> komutu ile elde etti\u011fim \u00e7\u0131kt\u0131:<\/p>\nyazilimperver@yazilimperver:~$ ls -a | grep \"^\\.\"\r\n.\r\n..\r\n.bash_history\r\n.bash_logout\r\n.bashrc\r\n.cache\r\n.landscape\r\n.lesshst\r\n.local\r\n.motd_shown\r\n.oh-my-zsh\r\n.p10k.zsh\r\n.profile\r\n.viminfo\r\n.vscode-remote-containers\r\n.vscode-server\r\n.wget-hsts\r\n.zsh_history\r\n.zshrc<\/pre>\nYukar\u0131daki .bashrc\/.zshrc \u00f6rne\u011fin, bash\/zshell shell’lerine y\u00f6nelik konfig\u00fcrasyonlar\u0131 i\u00e7erir. Di\u011ferleri de benzer ama\u00e7lara hizmet etmektedir. Peki, en \u00e7ok hangi dot dosyalar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor olacaks\u0131n\u0131z? Hemen bir ka\u00e7 \u00f6rne\u011fe g\u00f6z atal\u0131m:<\/p>\n
\n
- .bashrc\/.zhrc<\/strong>: Kabuk konfig\u00fcrasyon dosyalar\u0131. En \u00f6ncelikli el at\u0131lmas\u0131 gereken dosya budur. Buraya \u00f6zellikle k\u0131saltmalar (“aliases”), ortak ortam de\u011fi\u015fkenleri ve tekrar tekrar yap\u0131lmamas\u0131 istenen i\u015flevler,<\/li>\n
- .gitconfig<\/strong>: En \u00e7ok kullan\u0131lan kaynak kod kontrol arac\u0131 olarak kullan\u0131lan .git’e y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcn repolar i\u00e7in ge\u00e7erli olacak olan ayarlar (kullan\u0131c\u0131 isimleri, git komut k\u0131saltmalar\u0131, vb.)<\/li>\n
- .vimrc\/.config\/nvim<\/strong>: S\u0131k kullan\u0131lan vim ya da neo vim edit\u00f6r ayarlar\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n
Burada bu konfig\u00fcrasyon dosyalar\u0131 ile tek tek neler yap\u0131laca\u011f\u0131na girmeyece\u011fim ama internette bunlara y\u00f6nelik olduk\u00e7a fazla kaynak var onlara ba\u015fvurabilirsiniz.<\/p>\n
Peki bu dosyalar ile ne yapaca\u011f\u0131m?<\/strong><\/span><\/h2>\n
Evet g\u00fczel bir soru. Uzun bir s\u00fcre Linux ile \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, kendinize \u00f6zel bir tak\u0131m ayarlamalar\u0131 ya da \u00f6zelle\u015ftirmeleri her seferinde yapmak yorucu ve vakit al\u0131c\u0131 olabiliyor. Ayr\u0131ca bu dosyalar\u0131 ayarlad\u0131ktan sonra, kullan\u0131c\u0131n\u0131za, bilgisayar\u0131n\u0131za ya da benzeri beklenmedik bir durumda, b\u00fct\u00fcn bu ayarlar kaybetmek de istemezsiniz. \u0130\u015fte bu y\u00fczden bu dosyalar\u0131, saklamak ve y\u00f6netmek sizler i\u00e7in do\u011fru bir tercih olacakt\u0131r.<\/p>\n
Neyse, \u00f6zetleyecek olursak, dot dosyalar\u0131n\u0131 y\u00f6netmek\/tutmak size a\u015fa\u011f\u0131dakilerini sa\u011flar:<\/p>\n
\n
- Ayarlamala ve uyarlamalar\u0131 yedekleme,<\/li>\n
- Ayarlamala ve uyarlamalar\u0131 birden fazla cihaz aras\u0131nda payla\u015fma,<\/li>\n
- \u00dcretkenli\u011fi artt\u0131rma ve zaman<\/li>\n<\/ul>\n
Tabi burada \u015fu hususa da dikkat etmekte fayda var ki, bu kapsamda \u015fifre, API anahtarlar\u0131, SSH\/GPG anahtarlar\u0131n\u0131 kesinlikle git ve benzeri yerlerde tutmamal\u0131s\u0131n\u0131z. Bunu da bir sonraki ba\u015fl\u0131kta verece\u011fim y\u00f6ntem g\u00f6re, .gitignore ya da benzeri y\u00f6ntemler ile yapabilirsiniz.<\/p>\n
Nas\u0131l uyarlayabilirim?<\/strong><\/span><\/h2>\n
\u015eimdi gelelim bu yaz\u0131m\u0131z\u0131n en \u00f6nemli ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na. Tamam dot dosyalar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu anlad\u0131m, neler i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131m\u0131 da anlad\u0131m, peki bunlar\u0131 makineler ya da kullan\u0131c\u0131lar aras\u0131nda nas\u0131l payla\u015faca\u011f\u0131m?<\/p>\n
Bunun i\u00e7in a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f bir ka\u00e7 y\u00f6ntemden k\u0131saca bahsedece\u011fim. Bunlar:<\/p>\n
\n
- El ile indirip kopyalama<\/strong>,\n
\n
- San\u0131r\u0131m bu en a\u00e7\u0131k y\u00f6ntem. Bu kapsamda bu dosyalar\u0131 ister .zip’leyerek ister de farkl\u0131 \u015fekillerde manuel olarak kopyalayabiliriz,<\/li>\n
- Bu dosyalar google drive\/dropbox tarz\u0131 ara\u00e7larda tutulabilir,<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
- Git benzeri kaynak kontrol ara\u00e7lar\u0131<\/strong>,\n
\n
- Bu ara\u00e7lar\u0131 kullanarak bunlar\u0131 saklamak ve yeni makinelere bu ara\u00e7lar \u00fczerinden ta\u015f\u0131mak,<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
- Bu ama\u00e7la olu\u015fturulmu\u015f farkl\u0131 ara\u00e7lar\u0131 kullanarak<\/strong>,\n
\n
- Bu problem bir \u00e7ok geli\u015ftirici taraf\u0131ndan fark edildikten sonra bu ama\u00e7la ara\u00e7lar geli\u015ftirilmeye ba\u015fland\u0131,<\/li>\n
- Bunlardan en yayg\u0131n olanlar\u0131ndan birisi de GNU Stow’dur. Bu ara\u00e7, otomatik sembolik link yaratmada yard\u0131mc\u0131 olan bir ara\u00e7t\u0131r,<\/li>\n
- GNU Stowa y\u00f6nelik daha detayl\u0131 bilgiler i\u00e7in kaynaklara bir\u00a0 tak\u0131m sayfalar ekledim, merak edenlere bunlara bakabilir,<\/li>\n
- Buna benzer \u015fekilde geli\u015ftirilen di\u011fer ara\u00e7lara https:\/\/dotfiles.github.io\/utilities\/<\/a><\/strong> sayfas\u0131ndan ula\u015fabilirsiniz.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n
Ben de kendi konfig\u00fcrasyon dosyalar\u0131m i\u00e7in, HackerNews kayna\u011f\u0131nda belirtilen \u015fekilde bare git repository yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kullanaca\u011f\u0131m. Normal git repo’lar\u0131 ile git bare repo’lar\u0131 aras\u0131ndaki fark i\u00e7in kaynaklara g\u00f6z atabilirsiniz. Bu yakla\u015f\u0131mda, konfig\u00fcrasyon ve ilgili dosyalara y\u00f6nelik git dizini farkl\u0131 bir dizinde tutuluyor (\u00d6r. .config ya da .cfg), bu sayede home dizinindeki olas\u0131 bir Git reposu ile de kar\u0131\u015fma ihtimali kalm\u0131yor.\u00a0 Ayr\u0131ca,bu dosylar\u0131n g\u00fcncellenmesi ve benzeri i\u015flevler i\u00e7in kullan\u0131labilecek git komutlar\u0131 i\u00e7in \u00f6zelle\u015fmi\u015f komutlar haz\u0131rlan\u0131yor ve bunlar kullan\u0131l\u0131yor. Bu \u00f6zelle\u015fmeler de yine .bashrc ve .zshrc dosyalar\u0131 i\u00e7erisinde tutuluyor.<\/p>\n
Evet sevgili dostlar, umar\u0131m bu dot dosyalar\u0131na bir nebze de olsa \u0131\u015f\u0131k tutabilmi\u015fimdir.<\/p>\n
Burada bahsettiklerimi uygulamaya ge\u00e7irdi\u011fim ve \u00f6rnek olarak kullan\u0131labilecek bir dot file repository’sine a\u015fa\u011f\u0131daki adresten ula\u015fabilirsiniz. \u0130lgili repo’da dot file’lar yan\u0131nda, gerekli kurulumlar i\u00e7in de betikleri bulabilirsiniz.<\/p>\n
https:\/\/github.com\/yazilimperver\/dotfiles<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n
Bir sonraki yaz\u0131mda g\u00f6r\u00fc\u015fmek dile\u011fiyle kendinize \u00e7ok iyi bak\u0131n.<\/p>\n
Kaynaklar<\/strong><\/span><\/h2>\n
\n
- https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Hidden_file_and_hidden_directory<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n
- https:\/\/alex.pearwin.com\/2016\/02\/managing-dotfiles-with-stow\/<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n
- https:\/\/www.atlassian.com\/git\/tutorials\/dotfiles<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n
- https:\/\/github.com\/webpro\/awesome-dotfiles<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n
- https:\/\/www.saintsjd.com\/2011\/01\/what-is-a-bare-git-repository\/<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n
- https:\/\/dotfiles.github.io\/inspiration\/<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n
- https:\/\/news.ycombinator.com\/item?id=11070797<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Merhaba sevgili yaz\u0131l\u0131mperver dostlar\u0131m, bu yaz\u0131mda sizlere “dot files” ‘tan ve bunlar\u0131 nas\u0131l y\u00f6netebilece\u011finizden bahsediyor olaca\u011f\u0131m. Linux kullanan takip\u00e7ilerimin muhtemelen vak\u0131f oldu\u011fu, olmad\u0131ysa da yak\u0131nda olaca\u011f\u0131 bir konu bu. Peki ama nedir bu dot dosyalar\u0131? Dot Dosylar\u0131 Nedir? Dot dosyalar\u0131, Unix benzeri i\u015fletim sistemlerinde (Linux, Mac), uygulamalara ait konfig\u00fcrasyonlar\u0131n\/uyarlamalar\u0131n tutuldu\u011fu gizli dosyalard\u0131r. \u0130smini dosyan\u0131n ba\u015f\u0131nda… Continue reading